หน้าที่ของพลเมืองในประเทศที่เป็นสังคมนิยม

สังคมนิยม มีผู้ให้ความหมายไว้มาก ตัวอย่างเช่น การที่สังคมต้องดูแลพลเมืองของรัฐ ด้วยการให้ประชาชนทุกระดับสามารถเข้าถึงระบบสวัสดิการขั้นพื้นฐานได้ เช่น การรักษาพยาบาล การหาที่อยู่อาศัย การศึกษา และในอีกหลายมิติ โดยรวมแล้วจึงหมายถึง การผลิตเพื่อส่วนรวม เพื่อรัฐ แล้วแบ่งสรรให้ประชาชนที่เป็นพลเรือนเข้าถึงได้ ขณะเดียวกัน พลเมืองก็มีหน้าที่ของตนเพื่อรัฐ ทั้งส่วนกิจกรรมและวัตถุประสงค์ของกลุ่ม ต้องเป็นไปเพื่อสังคมส่วนใหญ่ ไม่แค่ผลประโยชน์เฉพาะส่วนตนเท่านั้น อีกทั้งการกระทำต้องอยู่ใต้การควบคุมของสังคมด้วย ในเมื่อเป็นการปกครองที่มีระบบเศรษฐกิจซึ่งรัฐกำหนดทุกอย่างตั้งแต่นโยบาย กลไก กระบวนการ ราคาสินค้า และการกระจายสู่ประชาชน ดังนั้นผู้คนก็ต้องมีหน้าที่เข้าเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตนั้น ในขณะที่ระบบทุนนิยมเสรีนั้น เปิดช่องว่างให้เจ้าของกิจการหรือนายทุนรายใหญ่เป็นผู้ควบคุมการผลิต เป็นเจ้าของโรงงาน ซึ่งก็จะขูดรีดชนชั้นแรงงานอย่างไรก็ได้...

รูปแบบของระบบเศรษฐกิจมีกี่แบบ อะไรบ้าง

ระบบเศรษฐกิจคือรูปแบบสำหรับใช้บริหารด้านเศรษฐกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการกินอยู่ ใช้จ่าย บริโภค ครอบคลุมไปในวิถีชีวิตของผู้คนแทบทั้งหมด อันที่จริงแล้วทุกประเทศในโลกก็ใช่ว่าจะใช้อยู่แค่ใน 4 รูปแบบนี้กันทั้งหมด เพราะยิ่งนับวัน เมื่อวิทยาการเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น ก็ส่งผลให้วิถีชีวิตผู้คนมีความสลับซับซ้อนมากขึ้น แต่เมื่อได้จำแนกจัดแบ่งประเภทแล้ว ส่วนใหญ่จึงยังไม่พ้นที่จะเข้าเป็นหนึ่งในรูปแบบเหล่านี้ มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง ระบบเศรษฐกิจแบบเสรี หรือ ทุนนิยม เอกชนมีอำนาจในการตัดสินใจแทบทั้งหมด โดยหลักการแล้ว รัฐบาลไม่สามารถเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องได้เลย สิ่งที่ภาคเอกชนกำหนดหลักๆคือ กระบวนการผลิตสินค้า เพดานราคา ใช้กลไกของตลาดเสรีเป็นตัวชี้วัดและกำหนดคุณภาพราคาสินค้าทุกประเภท ในทางปฏิบัติจริง รัฐบาลอาจจะเข้าไปมีส่วนร่วมบ้างเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการผูกขาดทางการค้า เช่นในอเมริกาปลายศตวรรษที่ 18 รัฐสภาได้ผ่านร่างกฎหมายห้ามการผูกขาดทางการค้า เพื่อป้องกันไม่ให้นายทุนเจ้าใหญ่มีร่ำรวยมากเกินไป...

ประชาธิปไตยแบบสังคมนิยมนั้นหมายถึงอะไร

ในชั้นเรียนระดับประถม มัธยม มักสอนว่า การปกครองในระบอบประชาธิปไตย คือ ระบอบการปกครองที่แบ่งรูปแบบการปกครองให้มีสามฝ่ายเพื่อถ่วงดุลยอำนาจ คือ นิติบัญญัติ บริหาร ศาล และมีผู้นำฝ่ายบริหาร เช่น ประธานาธิบดี หรือ นายกรัฐมนตรี ที่มาจากการเลือกตั้งโดยเสียงข้างมากของประชาชนผู้มีสิทธิออกเสียง แล้วแนวทางประชาธิปไตยสังคมนิยมคืออะไร (Social-Democracy) ที่มาของแนวคิดนี้ เป็นผลจากปัญหาสะสมของประชาธิปไตยแบบทุนนิยมเสรีในช่วงศตวรรษที่ 18 ซึ่งทำให้ช่องว่างระหว่างคนรวยและคนจนห่างกันมากขึ้น เพราะคนรวยสามารถใช้เงินทุนสร้างธุรกิจได้เท่าไหร่ก็ได้ ภาครัฐไม่สามารถเข้าไปแทรกแซงหรือกำหนดราคาสินค้า เพราะถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิ แนวคิดของนักเศรษฐศาสตร์ที่นิยมตลาดเสรีนั้นให้เหตุผลว่า ปล่อยให้เป็นการทำงานของกลไกตลาดเอง แต่ปรากฏว่าเอาเข้าจริง ความเหลื่อมล้ำกลับยิ่งมากขึ้นเรื่อยๆ ชนชั้นแรงงานในประเทศที่ใช้ระบบตลาดเสรี...

ข้อแตกต่างระหว่างสังคมนิยมกับทุนนิยมมีอะไรบ้าง

มาดูข้อแตกต่างระหว่างทุนนิยมและสังคมนิยมกันบ้างว่า ประเทศที่ใช้ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม กับที่ใช้สังคมนิยม แบบไหนจะสามารถพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้า แล้วแก้ปัญหาความยากไร้ของประชาชนได้ดีกว่ากัน อันที่จริงแล้ว ก็ไม่ได้มีข้อสรุปที่ชัดเจน แต่ขึ้นอยู่กับบริบทของการนำไปใช้งานจริงและสถานการณ์ต่างๆของแต่ละประเทศด้วย ทุนนิยม ข้อเด่นที่สุดย่อมไม่พ้น การเปิดเสรีทางด้านเศรษฐกิจ ประชาชนทุกคนสามารถเป็นเจ้าของกิจการ สามารถลงทุน ผลิต คิดค้น แข่งขัน สร้างฐานะได้เต็มที่ ตัวอย่างที่ชัดเจนและถือว่าเป็นตัวแทนของแนวคิดในระบบนี้คือ สหรัฐอเมริกา ภาครัฐจะไม่เข้าไปแทรกแซงทางการค้า หรือการผลิต เอกชนคือผู้กำหนดทุกอย่าง ในทางปฏิบัติแล้ว รัฐอาจจะเข้าไปมีส่วนบ้างเพื่อป้องกันการผูกขาดไม่ให้มากเกินไป เช่นการออกกฎหมายห้ามผูกขาดทางการค้า ทำให้เกิดการแข่งขันได้ แต่ในทางปฏิบัติแล้ว ทุนรายเล็กรายน้อยก็ไม่สามารถสู้นายทุนใหญ่ได้อยู่ดี จึงมีความเหลื่อมล้ำระหว่างคนรวยและคนจนมากขึ้นทุกที แต่ข้อดีก็คือ...